POLSKIE DOKUMENTY W PROGRAMIE FESTIWALU W SALONIKACH

Polskie tytuły wyraziście zaznaczą swoją obecność na Thessaloniki International Documentary Festival (5-15 marca) – jednym z najważniejszych europejskich festiwali dokumentalnych i wydarzeniu kwalifikującym do Oscarów. W konkursie głównym znalazły się dwa filmy: „Kandydaci śmierci” Macieja Cuske, który będzie miał w Salonikach światową premierę, oraz „Bez końca” Michała Marczaka, a w sekcji Open Horizon – „Bałtyk” Igi Lis, „Ukryte" Moniki Koteckiej oraz koprodukcje: „Ślady" i „Grunt pod naszymi stopami".

„Bez końca” swoją tegoroczną drogę festiwalową rozpoczął na Sundance Film Festival, trafiając do konkursu tego prestiżowego wydarzenia. To intymny dokument o Danielu, który po zaginięciu nastoletniego syna przeczesuje Wisłę w poszukiwaniu jakiegokolwiek śladu. Bohater trwa w stanie zawieszenia –  między paraliżującym lękiem przed najgorszym a uporczywą nadzieją, że chłopak wciąż żyje. Reżyser, konsekwentnie rozwijający własny język na styku dokumentu i kina fabularnego, pozwala kamerze „dryfować” między spokojną taflą rzeki a mrocznymi sekretami jej głębin, budując obraz żałoby jako doświadczenia nieustannego, fizycznego i obsesyjnego.

Z kolei „Kandydaci śmierci” Cuske wyrastają z pomysłu sprzed ponad dekady: reżyser, chcąc oderwać trzynastoletnich chłopców od ekranów, proponuje im wspólne kręcenie filmu. Z wakacyjnej zabawy rodzi się pierwsza część amatorskiego horroru, a projekt wraca co lato – przez kolejne odsłony i kolejne lata. Kamera rejestruje jednak nie tylko inscenizowane sceny grozy, lecz także realną przemianę bohaterów: dorastanie, pierwsze sukcesy i porażki, rodzinne pęknięcia, kryzysy psychiczne oraz doświadczenia uzależnień. W efekcie powstaje dyskretny zapis dojrzewania, w którym fikcja i życie splatają się w jedną opowieść.

Polską obecność w Salonikach dopełnią dwa kolejne tytuły. „Bałtyk” Igi Lis trafi do sekcji Open Horizon – to portret Mieci, charyzmatycznej właścicielki legendarnej wędzarni w Łebie, nazywanej lokalnie „Królową Łeby”. Film towarzyszy jej w momencie przełomu, gdy problemy zdrowotne zmuszają do przewartościowania życia zbudowanego wokół pracy; na tle wakacyjnego pejzażu powstaje opowieść o ambicji, poświęceniu, prestiżu i cenie determinacji. W tej samej sekcji zaprezentowany zostanie islandzko - polski dokument "Grunt pod naszymi stopami"  autorstwa Yrsy Roca Fannberg ze zdjęciami Wojciecha Staronia oraz niedawno nagorodzone na  Berlinale  „Ślady" Alisy Kovalenko i Marysi Nikitiuk. 

W sekcji Open Horizon Shorts, poświęconej produkcjom krótkometrażowym, zaprezentowany zostanie z kolei film „Ukryte" w reżyserii Moniki Koteckiej, który z czułością i uważnością podejmuje temat kobiecego lęku, odsłaniając to, co zazwyczaj pozostaje niewypowiedziane.Twórczyni ukazuje lęk jako doświadczenie dziedziczone, zapisane w ciele i przenoszone między pokoleniami, tworząc zarazem opowieść o kruchości, zaufaniu i odporności, głęboko zakorzenioną w kobiecym doświadczeniu.

Do programu zaproszono także „Pociągi” Macieja J. Drygasa, które znalazły się w sekcji specjalnej All the Memory of the World, poświęconej wybitnym współczesnym filmom archiwalnym i tematowi pamięci historycznej. Złożony z materiałów archiwalnych film układa poetycki portret XX-wiecznej Europy – jej nadziei, przyspieszeń i powracających dramatów – a pociągi stają się tu figurą historii w nieustannym ruchu, prowadzącej przez zbiorową pamięć i jej pęknięcia.

Program w Salonikach składa się w ciekawą mapę tematów i języków polskiego dokumentu: od intymnej opowieści o żałobie, przez wieloletnią kronikę dorastania, po portret pracy i film zbudowany z archiwów, mierzący się z pamięcią historyczną. Cztery obecności w tak różnych sekcjach pokazują, że polscy twórcy oraz twórczynie nie tylko nieustannie wracają na najważniejsze festiwale, ale też trafiają na nie z  filmami o wyraźnie odmiennych temperaturach i postawionych sobie autorskich celach.

Więcej informacji o pozostałych dokumentach, które pojawią się na programach festiwalu, można znaleźć tutaj.